Retina Dekolmanı

Gözün retina (ağ) tabakasının yerinden ayrılmasıdır. Buna retinadaki yırtık veya delik sebep olur. Gözün içini vitreus adı verilen kollajenden oluşmuş bir jel doldurur. Vitreusun yaşlanma ile birlikte yapısı değişir, jel formu bozulur. Yapısı değişen vitreus yaşlanma ile yerinden ayrılır. Vitreus ayrılması, 70 yaşın üzerindeki bireylerin %75’inde görülür. Vitreus ayrılması bazı durumlarda erken yaşlarda da olabilir. Miyopi, göz travması, göz içi ameliyatları, göz içi iltihapları bunlardan bir kısmıdır. Vitreus yerinden ayrılırken bazen yırtık oluşturabilir. Yırtıktan retina tabakasının altına göz içi sıvısı girer ve retina dekolmanı oluşur.

Retina Yırtığı ve Dekolmanının Belirtileri Nelerdir?

Gözün içinde özellikle karanlıkta daha iyi farkedilen ışık çakması olabilir. Bazen göz içinde ani başlayan uçuşan cisimler de görülebilir. Özellikle kurum yağması gibi görüntü retina yırtığı veya dekolmanı açısından önem taşır. Bazı hastalarda hiçbir belirti olmadan da retina yırtığı oluşabilir.

Retina dekolmanı, görme alanının dış kısımlarında perde şeklinde kararma veya göz içinde dalgalanma hissi ile başlayabilir. Hatta bazen bunlar olamadan da aniden oluşan görme kaybı ile de görülebilir.

Retina Yırtığı Tedavisi Nedir?

Retina yırtığı, göz dibi muayenesinde saptanır saptanmaz lazer tedavisi uygulanması gerekir. Lazer fotokoagülasyon işlemi, göz dışına yerleştirilen özel muayene mercekleri ile muayenehanede gerçekleştirilir. Yırtığın etrafına lazer yapılarak yırtıktan retina altına sıvı geçişi engellenir. Böylelikle retina dekolmanı oluşmaz ve hastaya ameliyat gerekmez.

Retina Dekolmanı Nasıl Tedavi Edilir?

Retina dekolmanının tedavisi cerrahidir. Üç farklı cerrahi seçenek vardır. Bu seçeneklerden hangisinin hangi hastaya uygun olduğuna deneyimli retina cerrahı karar verir.

Pnömatik retinopeksi: Bu cerrahi seçenek her göze uygun değildir. Bu işlemin uygun olup olmadığı yırtığın yeri, yırtık sayısı ve büyüklüğüne göre değişir. İşlem sırasında gözün dışından, konjonktiva üzerinden, yırtık etrafı kriyopeksi ile dondurulur. Sonrasında da göz içine gaz verilir.Yırtığın yerine göre hasta başını yaklaşık 7-10 gün belli bir pozisyonda tutar. Vitrektomi ameliyatından sonra katarakt sıklıkla gelişir. Oysaki pnömatik retinopekside bu risk bulunmaz. Bu genç hastalar için özellikle önem taşır.
Çökertme cerrahisi: Bu cerrahi işlemde yırtığın üzerine gözün dışından, yani skleradan, uygun çökertme materyallerinden biri dikilir. Yırtığın etrafına, gözün dışından kriyopeksi ile dondurma işlemi uygulanır. Retina altındaki sıvı gerekli durumlarda gözün sklerasından boşaltılır. Göz içi cerrahisi olmadığı için bu cerrahi sonrasında da katarakt gelişmez.
Vitrektomi: Günümüzde retina dekolmanı tedavisinde sıklıkla tercih edilen cerrahi yöntemidir. Özel cihaz ve görüntüleme yöntemi gerektirir. Retinadaki yırtığa gözün içinden müdahale edilir. Ameliyatta göz içine gaz ya da silikon yağı verilir. Bazı durumlarda göze birden fazla cerrahi uygulanması gerekebilir. Silikon yağı verilen gözlerde ikinci bir ameliyatla silikon yağı alınır. Göz içindeki gaz, kendiliğinden zamanla gözden çekilir. Gaz verilen hastaların gaz gözden çekilene kadar uçağa binmemeleri gerekir. Bu süre göz içine verilen gazın tipine bağlı olarak 1-3 ay olabilir. Yüksek irtifada göz içindeki gaz genleşir ve göz içi basıncı çok yükselir. Şiddetli göz ağrısı, hatta bayılma bile olabilir. Ameliyat sonrası genellikle hastanın kafasını yüzüstü pozisyonda tutması istenir. Bu pozisyon süresi ve şekli göze göre değişkenlik gösterir.

Çocuk veya Gençlerde Retina Dekolmanında Hangi Cerrahi Yöntem Uygulanmalıdır?

Çocuklarda gözün durumu uygunsa, skleral çökertme ilk tercih edilecek cerrahi yöntemdir. Bazı özellikli durumlarda vitrektomi de tercih edilebilir. Gençlerde uygunsa pnömatik retinopeksi ya da skleral çökertme vitrektomiye göre öncelikli cerrahi yöntemlerdir. Bunun nedeni vitrektomiden sonra gelişecek katarakta da ameliyat gerekmesidir.

Genç yaş grubunda katarakt yapılması hastada yakın görmeyi bozar ve yakın gözlüğü ihtiyacını doğurur. Ayrıca yüksek miyop gözlerde katarakt ameliyatından sonra oluşacak dengesizlik (anizometropi) diğer gözdeki yüksek miyopa yönelik göz içi mercek cerrahisi gerekebilir.

Retina Dekolmanı Ameliyatı Sonrasında Görme Artışı Olur mu?

Retina dekolmanı görme merkezini (makulayı) tutmadan ameliyat edilirse hastanın görme düzeyinin yüksek olma şansı artar. Görme merkezi tutulan hastalarda görme düzeyi ameliyat sonrası retina hücrelerinin sağ kalım oranına bağlıdır. Retina dekolmanı süresi arttıkça görme düzeyi daha düşük beklenir.