Katarakt Cerrahisi

Gözün doğal merceğinin şeffaflığını kaybedip matlaşmasına katarakt denir. Yaşlanma en sık nedenidir. Yaşlanma ile birlikte göz merceğinin içindeki proteinler bozulur ve lens saydamlığını kaybeder. Bu matlaşma, ışınların gözün arkasına ulaşmasını adeta bir perde gibi engeller ve görme bozulur.

Katarakt riskinin arttığı durumlar; diyabet hastalığı, ailede katarakt hikayesinin bulunması, göz travması, uzun süre güneş ışığı veya radyasyon maruziyeti, sigara, uzun süreli kortizonlu ilaç kullanımıdır.

Katarakt genellikle 60 yaşından sonra oluşur. Ancak çok sık olmamakla birlikte bebek ve çocuklarda da görülebilir. Bebeklerde katarakt ile birlikte metabolik hastalıklar veya anne karnında geçirilmiş enfeksiyonlar eşlik edebilir. Bebeklerde katarakt cerrahisi, göz tembelliğinin oluşumunu engellemek için teşhis edilir edilmez yapılmalıdır.

Katarakt Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Katarakt ameliyatında saydamlığını kaybetmiş olan doğal mercek alınarak yerine yapay üretilmiş mercekler yerleştirilir. Katarakt ameliyatı günümüzde fakoemülsifikasyon denilen yöntemle yapılır. Kısaca Fako adı verilen bu cerrahide kullanılan cihazla ultrasonik dalgalar kullanılarak doğal mercek parçalanır. Bu parçalanan mercek cihazın vakum sistemiyle emilir. Alınan doğal merceğin boşaldığı alana yapay mercek yerleştirilir.

Bazı özellikli ve ameliyatı zor olan katarakt hastalarda, ekstrakapsüler katarakt cerrahisi tercih edilebilir. Ancak bu ameliyat tekniğine çoğu zaman ihtiyaç duyulmamaktadır.

Katarakt Ameliyatında Hangi Mercek Tercih Edilmeli?

Günümüzde mercek teknolojileri oldukça gelişmiştir. Göz içine yerleştirilen mercek ömür boyu gözde kalacağı için kaliteli ve doğru mercek seçimi önemlidir. Tek odaklı ve çok odaklı mercekler tercih edilebilir. Ameliyat sonrası uzak görüşte kırma kusuru olmadan, gözlüksüz bir durum hedeflenir. Ameliyat öncesi mercek hesaplamaları bunu sağlayabilmek için özel cihazlarla yapılır. Tek odaklı merceklerden sonra hastaların yakın gözlüğü ihtiyacı olur. Çok odaklı mercekler ile yakın görüşte gözlüksüzlük hedeflenir. Bazen ameliyat sonrası gerek uzak ve gerekse de yakında gözlük ihtiyacı olabileceği unutulmamalıdır.

Akıllı Mercek Nedir?

Çok odaklı mercekler halk arasında akıllı mercek (lens) olarak adlandırılır. Bu mercekler ile uzak, yakın ve orta mesafede görüş sağlanması hedeflenir. Böylelikle hasta ameliyat sonrası yakın gözlüğü takma ihtiyacı duymaz. Akıllı lensler, iki türlü olup bunlar trifokal ve EDOF lensleridir. Bu lensler her hastaya uygun değildir. Diyabetik retinopati, sarı nokta hastalığı, glokom, üveit gibi bazı hastalıklarda takılmaları uygun olmaz.

Trifokal mercekler ile uzak, yakın, ara mesafede görüş sağlanır. Ancak, bu mercekler takıldıktan sonra gece parlamalarına neden olabilir. Bu duruma göz yaklaşık 6 ayda alışabilir. EDOF lensler ile gece parlaması sorunu yoktur ancak çok yakın mesafede düşük numaralı gözlük ihtiyacı olabilir.

Hangi merceğin hangi hastaya uygun olduğu detaylı göz muayenesinden sonra hasta ile beraber karar verilir. Mercek tercihi hastanın yaşam ve iş durumuna göre değişiklik gösterir.

Katarakt Ameliyatı Sonrasında Tekrar Katarakt Gelişir mi?

Katarakt ameliyatı sonrasında tekrar katarakt gelişmez. Ancak bazen takılan merceğin arkasında zamanla mat bir tabaka oluşur ve görme seviyesinde azalmaya neden olur. Bu durumda ameliyat ihtiyacı olmaksızın YAG lazer kapsülotomi ile mat tabaka görme alanından temizlenir. YAG lazer kapsülotomi poliklinik şartlarında uygulanan basit bir işlemdir.